Naar hoofdinhoud
3 maanden garantie Geen voorrijkosten 24/7 spoedservice
Locatie 9 min

Waterafvoer tuin zonder riool in Zoetermeer: kwel en slechte bodem

Infiltratie werkt beperkt door kwel en slecht doorlatende grond. Drainage met grind en zand houdt regenwater op eigen terrein.

Voor waterafvoer in de tuin zonder riool laat u regenwater op eigen grond wegzakken, vangt u het op in een regenton of voert u het via een drain af naar een sloot of singel. Op slecht doorlatende grond is meestal een combinatie van deze drie nodig om plassen te voorkomen. In Zoetermeer speelt dit sterker dan in veel andere plaatsen. De stad ligt op oude veenweide en droogmakerijen, en de oorspronkelijke bodem laat water slecht door. Daarnaast is Zoetermeer volgens de gemeente gevoelig voor kwel. Dat is grondwater dat van onderen omhoogkomt. De gemeente vraagt eigenaren bovendien om hemelwater waar mogelijk op eigen terrein te verwerken. In dit artikel leest u hoe u het probleem herkent, wat u zelf kunt doen en wanneer hulp zinvol is.

Laatst gecontroleerd op door Riool Ontstoppen Zoetermeer

Waterafvoer tuin zonder riool: welke mogelijkheden zijn er?

Zonder riool heeft u drie routes: water laten infiltreren in de bodem, water opvangen en later gebruiken, of water afvoeren naar oppervlaktewater zoals een sloot of singel. Welke route werkt, hangt af van hoe goed uw grond water doorlaat en hoe hoog het grondwater staat. Infiltreren kan met een grindkoffer, infiltratiekratten of een verlaagd plantvak waar water tijdelijk mag staan. Die voorzieningen vangen een piek op en geven het water langzaam af aan de grond. Opvangen gaat met een regenton of een groter reservoir. Zo heeft u water voor de planten en ontlast u de bodem tijdens een bui. Afvoeren naar oppervlaktewater gebeurt meestal met een drainagebuis in een sleuf met grind, die onder licht verval naar een sloot of vijver loopt. Combineren werkt vaak het best: een regenton voor kleine buien, een infiltratievoorziening voor de piek en een drain als vangnet. Plan altijd zo dat water van het huis af loopt, niet ernaartoe. Leg voorzieningen niet te diep als het grondwater hoog staat. Dan vullen ze zich met grondwater in plaats van met regenwater, en heeft u er bij een bui niets aan. Begin daarom met kijken naar uw eigen grond voordat u iets aanschaft of gaat graven.

Hoe herkent u kwel of slechte afwatering in de tuin?

Kwel herkent u aan water dat van onderen opkomt, ook na dagen zonder regen. Slechte afwatering herkent u aan plassen die na een bui lang blijven staan maar in droge periodes verdwijnen. Het verschil bepaalt de oplossing. Let bij kwel op een natte kruipruimte, vochtplekken onderaan muren, tegels met mos en algen die nooit opdrogen en een gazon dat het hele jaar zacht blijft. Soms ziet u roestbruine aanslag in putjes of greppels. Dat wijst vaak op ijzerrijk grondwater dat omhoogkomt. Bij een slecht doorlatende bodem ziet u vooral plassen direct na regen. Planten met natte voeten, wortelrot en een harde, kleiige laag op een spade diep zijn typische signalen. Een eenvoudige test: graaf een gat van ongeveer een spade diep, vul het met water en kijk hoe snel het wegzakt. Zakt het nauwelijks, dan is infiltratie lastig. Loopt het gat vanzelf vol vanaf de onderkant, dan heeft u met grondwater te maken. Kijk ook naar de afvoeren die u al heeft. Een put of drain die vroeger goed werkte en nu overloopt, is vaak verstopt met slib, zand of wortels. Dat is geen bodemprobleem en is meestal sneller op te lossen dan u denkt.

Waarom blijft water staan in tuinen in Zoetermeer?

In Zoetermeer blijft water vaak staan omdat de oorspronkelijke bodem slecht doorlatend is en de stad gevoelig is voor kwel. Beide noemt de gemeente in de Nota Riolering Zoetermeer 2023 t/m 2026. De stad is gebouwd op oude veenweide en droogmakerijen, zoals de Meerpolder en de Driemanspolder. In die polders is het veen grotendeels weggehaald, op plekken tot op de klei. De groeikernwijken zijn daarna met zand opgehoogd. Daardoor heeft u in veel tuinen een zandige bovenlaag die water wel doorlaat, met daaronder een laag die water tegenhoudt. Regenwater zakt snel tot die laag en blijft daar hangen. Bij een flinke bui stijgt dat water terug naar het maaiveld. De gemeente adviseert daarom om kruipruimtes te ontwateren met zand en drainage. Ze geeft ook aan dat het herstellen van drainage op eigen terrein voor rekening van de eigenaar komt. Er is ook een voordeel. Omdat het veen in de droogmakerijen al verdwenen is, speelt bodemdaling hier minder dan in echte veenweidegebieden. Een goed aangelegde drain zakt dus minder snel scheef. Wel kan het zand rond een drain op den duur dichtslibben met fijn materiaal en ijzerneerslag, zeker waar kwel optreedt. Onderhoud blijft dus nodig.

Welke wijken in Zoetermeer krijgen veel regenwater te verwerken?

Meerzicht en Buytenwegh kregen in het verleden de zwaarste buien te verwerken, maar in alle groeikernwijken met opgehoogde grond kan een tuin slecht afwateren. Bij een wolkbreuk boven die twee wijken viel volgens de gemeente in minder dan een uur 85 millimeter regen in Meerzicht en 70 millimeter in Buytenwegh. Lokale media meldden toen water op straat in onder meer de Albrandswaard, Bossenwaard, Lemelerberg en Tichelberg. De gemeente noemt Meerzicht als wijk waar na hevige buien op specifieke plekken wateroverlast ontstaat. Zulke hoeveelheden vangt geen tuin volledig op. Een tuin die zelf water bergt, voorkomt wel dat water richting de woning loopt. Ongeveer de helft van de woningen in Zoetermeer is gebouwd tussen 1970 en 1985, vooral in Buytenwegh-De Leyens, Meerzicht en Seghwaert. Tuinen bij die woningen zijn in de loop der jaren vaak verhard, wat de afvoer extra belast. Oosterheem ligt in de Binnenwegsche polder, een droogmakerij, en ook Driemanspolder is een voormalige polder. Daar geldt hetzelfde: hoe meer tegels en hoe lager het perceel, hoe groter de kans op plassen. In Rokkeveen-West, met veel eengezinswoningen en vrijstaande huizen, hebben eigenaren vaak meer tuinruimte om water op te vangen.

Wat kunt u zelf doen op de Zoetermeerse bodem?

Begin met minder verharding, een regenton en een ondiepe infiltratievoorziening. Dat kunt u meestal zelf. Op deze bodem werkt ondiep en breed beter dan diep en smal. Haal tegels weg waar u ze niet nodig heeft en vervang ze door gras, beplanting of halfopen bestrating. Elk stuk groen neemt regen op die anders over de tegels wegloopt. Koppel een regenpijp los en laat die uitkomen in een regenton met een overloop naar een plantvak of grindstrook. Maak een verlaagd plantvak, een kleine wadi, op enige afstand van het huis, zodat water daar tijdelijk kan staan. Leg infiltratiekratten of een grindkoffer niet dieper dan de zandlaag. Graaft u tot in de klei, dan loopt de voorziening vol en blijft ze vol. Controleer ook de bestaande put of drain. Haal blad en slib uit de zandvang en spoel een drainagebuis door met de tuinslang vanaf de inspectieput. Geef het terrein een licht afschot van de gevel af. Let erop dat u geen water naar de buren laat lopen. Voor tegels eruit en een regenton geeft de gemeente geen subsidie. Houd de kosten dus beperkt door slim te combineren wat u al heeft, zoals stenen of grind uit de eigen tuin.

Wanneer heeft u een vakman nodig voor tuinafvoer?

Schakel een vakman in als een drain of tuinafvoer na doorspoelen blijft overlopen, als er water in de kruipruimte staat of als u niet weet waar uw leidingen lopen. Dan is meer nodig dan een tuinslang. Drainagebuizen slibben dicht met fijn zand en ijzerneerslag, vooral bij kwel. Wortels van heesters en bomen groeien door de gaatjes naar binnen. Een vakman kan zo'n leiding met hogedruk reinigen en met een camera bekijken of de buis is ingezakt of gebroken. Zo voorkomt u dat u de tuin op de verkeerde plek openlegt. Ook bij de overgang tussen tuin en woning is vakkennis handig. Is een regenpijp toch op het riool aangesloten, dan kan een verstopping verder zitten dan u verwacht. Zit de verstopping in de huisaansluiting voorbij het ontstoppingsstuk, bel dan eerst de gemeente op 14 079. Dat nummer is dag en nacht bereikbaar, ook in het weekend. Wilt u een nieuwe afvoer naar een sloot, singel of vijver aanleggen, vraag dan vooraf bij het hoogheemraadschap van uw gebied wat is toegestaan. In Zoetermeer gaat het om het Hoogheemraadschap van Rijnland, het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard en het Hoogheemraadschap van Delfland. Wij hebben 30 jaar ervaring en zijn bereikbaar op 079-2002150.

Wat kost hulp en wie betaalt in Zoetermeer?

Bij ons betaalt u een starttarief van 150 euro, daarna 25 euro per kwartier. Hoe lang een klus duurt, hangt af van de lengte van de drain, de mate van vervuiling en of een camera-inspectie nodig is. Een put of korte drain doorspuiten is meestal sneller klaar dan een lange, dichtgeslibde buis langs de hele tuin. Vraag vooraf wat er gaat gebeuren, zodat u weet waar de tijd in zit. Wie betaalt, hangt af van waar het probleem zit. Alles op eigen terrein is voor de eigenaar, zoals drainage, tuinafvoer en de leiding tot het ontstoppingsstuk. Dat ontstoppingsstuk zit meestal op of vlak bij de erfgrens. Zit een verstopping voorbij dat punt, dan regelt de gemeente de ontstopping. Ligt de verstopping in de huisaansluiting na het ontstoppingsstuk, dan brengt de gemeente de kosten wel in rekening. Dat geldt ook bij eigen schuld. Bel als eigenaar daarom altijd eerst 14 079. Kosten die u zelf maakt, kunt u achteraf niet terugvragen bij de gemeente. Huurt u, neem dan eerst contact op met uw verhuurder. Kiest u toch voor een nieuwe rioolaansluiting, dan legt de gemeente aan tot de terreingrens. Een standaard huisaansluiting kost 627 euro. Op eigen terrein zorgt u zelf voor de aanleg.

Hoe voorkomt u wateroverlast in de tuin structureel?

Wateroverlast in de tuin voorkomt u door regen op meerdere plekken op te vangen, afvoeren schoon te houden en verharding te beperken. Kleine maatregelen werken samen beter dan één grote ingreep. Maak de zandvang van putten en de dakgoten regelmatig schoon, zeker na de bladval. Spoel een drainagebuis af en toe door vanaf de inspectieput, zodat slib zich niet ophoopt. Plant geen bomen met sterke wortels vlak boven een drain. Spoel geen frituurvet of vochtig toiletpapier door afvoeren. De gemeente noemt die twee als grote boosdoeners bij verstoppingen. Overweeg een groen dak op een schuur, garage of uitbouw. Zo'n dak houdt regen vast en geeft het langzaam af. De gemeente heeft de Subsidie groene daken Zoetermeer 2025-2027. Die vergoedt een derde van de projectkosten, met een maximum van 3.000 euro voor een bestaand gebouw. Het dak moet minstens 6 vierkante meter zijn en de regeling vervalt op 31 december 2027. De gemeente werkt zelf aan extra waterberging, extra kolken en directe afvoer naar oppervlaktewater. Uw eigen tuin blijft toch de eerste buffer. Ziet u water op straat of een verstopte kolk, meld dat dan via de BuitenBeter app, het online contactformulier of 14 079.

Samenvatting

Water afvoeren zonder riool kan, maar de Zoetermeerse bodem vraagt om een doordachte aanpak. Volg deze stappen. Stap 1: stel met een eenvoudige graaftest vast of het om kwel of om slechte doorlatendheid gaat. Stap 2: beperk verharding en vang regenwater op met een regenton. Stap 3: laat water ondiep infiltreren in een plantvak, grindkoffer of kratten boven de kleilaag. Stap 4: leg een drain naar oppervlaktewater als vangnet en overleg vooraf met uw hoogheemraadschap. Stap 5: laat een drain die blijft overlopen reinigen en inspecteren. Stap 6: bel bij een verstopping voorbij het ontstoppingsstuk eerst de gemeente op 14 079. Stap 7: houd putten en drains schoon en bekijk de subsidie voor groene daken.

Dit artikel is geschreven door de vakspecialisten van Riool Ontstoppen Zoetermeer.

Vragen over uw situatie?

Bel 24/7 en u spreekt direct een monteur, ook als u twijfelt waar de verstopping zit.

Bel 079-2002150

Direct hulp nodig?

Van Dorp tot Oosterheem zijn wij 24/7 bereikbaar. Bel nu, dan helpen wij u direct.

079-2002150

Gemiddelde aanrijtijd in Zoetermeer: 30 minuten

Bel direct: 079-2002150